Tác dụng phụ của Corticoid

Khi nền y học phát hiện ra corticoid, người ta gọi đó là thần dược. Tuy nhiên sau một thời gian, các bác sỹ phát hiện ra rằng ngoài những tác dụng mà nó mang lại cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác nếu người bệnh không tuân thủ theo các  hướng dẫn của bác sỹ.

Cho đến nay thì Corticoid vẫn là một trong những nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trên thế giới. Tuy nhiên nó gây ra khá nhiều tác dụng không mong muốn, đôi khi đe dọa cả tính mạng con người. Mặc dù các bác sỹ đã rất cẩn thận, chặt chẽ trong việc kê đơn thuốc, nhưng nhiều người vẫn cố ý tự mua thuốc chứa corticoid vì những hiệu quả tức thời mà nó mang lại. Vì vậy một số trường hợp đã để lại những tác dụng rất nghiêm trọng.

Thuốc Corticoid được dùng phổ biến trên thế giới không chỉ vì tác dụng của nó mà kể cả việc tiện lợi  do bào chế đa dạng dưới nhiều hình thức như: dạng tiêm truyền, uống, bôi ngoài da, xịt, hít, tra mắt… nên thuận lợi khi đưa vào cơ thể hoặc tác động trực tiếp lên vị trí vết thương.

Sử dụng Corticoid không đúng sẽ gây ra nhiều tác dụng phụ

1. Corticoid là gì?

Corticoid là một tập hợp các hoạt chất từ các hormon steroid có nguồn gốc từ vỏ thượng thận của loài vật có xương sống cùng với các chất tổng hợp giống như các hormon đó. Corticoid có tên đầy đủ là corticosteroid hay còn  gọi là glucocorticosteroid. Nó có có vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa muối, đường, mỡ, chất đạm, duy trì các chức năng sống của cơ thể.

Corticoid có tác dụng cả về sinh lý và cả về tác dụng điều trị. Về tác dụng sinh lý: nó chuyển hóa các chất đạm, béo, vitamin và các chất điện giải vào các mô trên cơ thể  người (như: thần kinh trung ương làm thay đổi tính tình, gây thèm ăn, trên tim mạch giữ muối, nước; trên tiêu hóa làm tăng tiết acid dịch vị và pepsin, giảm tiết chất nhầy,…). Về tác dụng điều trị, Corticoid là thuốc kháng viêm, là thuốc chống dị ứng (nhờ ngăn chặn phản ứng dị ứng và ức chế miễn dịch)

2. Tác dụng Corticoid?

Corticoid có tác dụng kháng viêm, chống dị ứng, giảm đau và ức chế miễn dịch… Do đó corticoid được chỉ định để điều trị các bệnh như sốc phản vệ, mề đay, phù do dị ứng; bệnh hen suyễn, viêm phế quản co thắt hay còn gọi là hen phế quản; bệnh xuất huyết do giảm tiểu cầu, bệnh tán huyết miễn dịch, bệnh suy tuyến thượng thận cấp hoặc mạn tính, bệnh về da (chàm, vẩy nến, viêm da dị ứng, mề đay); nhóm bệnh về thận (hội chứng thận hư); bệnh về  xương khớp (viêm khớp dạng thấp, thấp khớp cấp, đau nhức khớp);  kể cả nhóm bệnh ung thư (bệnh bạch cầu cấp, ung thư thực quản,…).

3. Tác dụng phụ của thuốc corticoid

Nếu corticoid dùng đúng chỉ định của bác sĩ (về liều lượng, thời gian sử dụng…) thì nó góp phần không nhỏ trong việc chữa khỏi nhiều bệnh nguy hiểm, cứu sống bệnh nhân. Nhưng nếu dùng sai chỉ định của bác sĩ hoặc tự ý mua thuốc thì xảy ra rất nhiều các tác dụng phụ. Thậm chí có thể đe dọa tính mạng người dùng (thực tế đã từng có việc trộn corticoid vào thuốc nam, đông dược để đánh lừa người bệnh).

Dùng corticoid thời gian dài hoặc quá liều hoặc cả hai (vừa liều cao vừa kéo dài thời gian) thì gây độc cho cơ thể có thể đe dọa tính  mạng người bệnh. Ban đầu dùng thuốc  có thể làm tăng cân thậm chí gây phù do đặc tính của thuốc làm cơ thể giữ nước và muối. Ngoài ra, trong quá trình điều trị nếu bệnh nhân không tuân thủ phác đồ của bác sỹ, sử dụng corticoid nhiều ngày (trên 15 ngày) hoặc người bệnh tự ý dừng thuốc đột ngột không hỏi bác sỹ thì có thể xảy ra hiện tượng suy tuyến thượng thận cấp tính. Hoặc xảy ra một số hiện tượng nguy hiểm khác như: Trụy tim mạch, rối loạn nước và điện giải… đe dọa tính  mạng con người. Trong trường hợp nhẹ hơn thì việc lạm dụng corticoid khiến bệnh nhân bị nghiện thuốc (lệ thuộc vào thuốc). Nếu như không sử dụng bệnh lại xuất hiện trở lại và ngày càng nặng hơn.

Nguy cơ gây ra tác dụng phụ của corticoid còn phụ thuộc vào con đường dùng và liều lượng sử dụng. Dùng theo đường hít có thể có tác dụng tốt, ít tác dụng phụ (với điều kiện là dùng trong một thời gian ngắn, đúng liều). Còn nếu dụng thời gian dài có thể lại gây tác dụng phụ, ví dụ:  nếu sử dụng seretide, symbicort,… thời gian dài dẫn đến nhiễm nấm ở khoang miệng (còn gọi là “tưa miệng”),  trong thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp có thể gây ra bệnh loãng xương, hỏng khớp. Với đường dùng là tiêm corticoid, nếu dùng trong thời gian dài cũng có thể gây ra các triêu chứng như: kích thích dạ dày (biểu hiện là các  cảm giác: khó tiêu, buồn nôn),  thậm chí gây loét dạ dày, chảy máu dạ dày, có thể làm tăng nhịp tim hoặc làm rối loạn giấc ngủ (mất ngủ, khó ngủ, ngủ chập chờn, hay tỉnh giấc,…). Nếu sử dụng prednisolon, dexa (một dạng biệt dược của corticoid) theo đường uống thì có thể gây béo phì, trứng cá, rậm lông, cáu gắt (thay đổi tính tình), khiến bệnh tiểu đường nặng hơn. Nghiêm trọng hơn, một số biệt dược của corticoid gây ra  yếu cơ, loãng xương, chậm lớn (trẻ em), tăng nguy cơ bị nhiễm khuẩn  đối với bệnh lao tiến triển và các như nấm da; cảm giác yếu mệt; cáu gắt, rối loạn kinh nguyệt, rối loạn cương dương hoặc trầm cảm.

Theo thống kê của ngành Y tế, tại các bệnh viện, ghi nhận nhiều người bệnh có các biến chứng nguy hiểm như loãng xương, gù hoặc vẹo cột sống, chảy máu dạ dày, suy tuyến thượng thận, đốt sống bị xẹp, tăng lượng đường trong máu, tăng huyết áp, có thể bị teo cơ, thậm trí rối loạn tâm thần hoặc trầm cảm, đục thủy tinh thể làm mắt  mờ ảnh hưởng thị lực, suy giảm chức năng miễn dịch của cơ thể tạo cơ hội cho bệnh truyền nhiễm xâm nhập, chậm phát triển thể chất ở trẻ em do lạm dụng corticoid mà không tuân theo chỉ định của bác sĩ.

Corticoid có thể gây ra tình trạng phụ thuộc vào thuốc

4. Cách phòng chống việc lạm dụng Corticoid

Thực chất thì Corticoid không phải là thuốc chữa mọi loại bệnh như trước kia người ta lầm tưởng. Nó chỉ có giá trị với một số căn bệnh nhất định. Quá trình sử dụng có thể xảy ra tác dụng phụ. Đây là loại thuốc dùng theo đơn do đó cần tuân thủ hướng dẫn/chỉ định của bác sĩ. Để giảm thiểu tác dụng phụ của Corticoid, mọi người thực hiện theo hướng dẫn của bác sỹ, tuân thủ điều trị, không bỏ liều đột ngột, không kéo dài thời gian, đúng liều lượng, đúng đường dùng,… Không tự ý mua thuốc bên ngoài, đặc biệt không sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc.

Thông tin liên hệ
Giúp khớp chắc khỏe - Dự phòng cho người trẻ, sức khỏe cho người già

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

GHV Bone 60 viên (525.000đ/hộp)
GHV Bone - Giúp duy trì và bảo vệ sụn khớp, tăng tiết dịch khớp
  • Hỗ trợ duy trì và bảo vệ sụn khớp, tăng tiết dịch khớp
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm khớp, thoái hóa khớp
  • Hỗ trợ giảm đau do khô khớp, giúp khớp vận động linh hoạt
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GHV Bone
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam.
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB:874/2017/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7